Архива

Критики

Читања на книги од регионот и пошироко.

Обиди се со тема — на пр. меморија, егзил, јазик. Пребарувај по идеја, не само по наслов.

Glasnik i Razdvajanje: The Instability of Reality
Dario Šarec · мај 2026 г.
Спарените романи на Дарио Шарец користат фантастични елементи — најмногу црните и белите зајаци како архетипски симболи — за да ја разнишаат стварноста и да наведат дека нејзината стабилност отсекогаш била илузија. Критиката го пофалува кусореченичниот, филмичен стил поради читливоста, но замерува повремени холивудски клишеа и премногу експлицитен дијалог. На крајот заклучува дека книгите функционираат како привлечни трилери, но се повлекуваат во безбедните жанровски конвенции наместо да одржат вистинско литературно нарушување.
- Научна фантастика
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Svijet koji sam izabrala: A Life in the Basement
Kalina Maleska · ноември 2025 г.
Наградуваниот роман на Калина Малеска ја следи Леона во нејзиното слегување во сутеренски стан како буквална и метафорична слика на несигурноста на жените под патријархална контрола и секојдневно насилство. Критиката го пофалува прецизниот, несензационалистички социјален реализам како едно од најзрелите дела на авторката. Сепак забележува дека споредните ликови остануваат недоволно разработени и дека книгата остро ги дијагностицира состојбите без да отвори јасен пат кон промена.
- Женско писмо
- Македонска книжевност
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Tako neka bude: Between History and the Present
Robert Međurečan · септември 2025 г.
Амбициозниот роман на Роберт Меѓуречан ја преместува приказната во Јудеја од првиот век, следејќи го Елеазар, свештеников син претворен во ловец на пророци, за да ги истражи месијанизмот и божествениот авторитет во традицијата на анти-евангелски преиспитувања заедно со Сарамаго и Казанцакис. Критиката ја цени острата, ритмична проза и тематскиот дофат, но ја наоѓа наративноста премногу директна и без естетска дистанца. Крајот, паралела со Јуда, го оценува како преедноставен, оставајќи ја книгата провокативна но не докрај остварена.
- Меморија и историја
- Постјугословенска книжевност
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Chinook: Both Document and Elegy
август 2025 г.
„Chinook" е постхумно објавениот, недовршен роман на Беким Сејрановиќ, размислување за фрагментираниот и нестабилен идентитет носено од раскажувачот и неговиот алтер его „Жутокоси". Критиката ја чита недовршеноста како предност што му дава на романот извесна поетичност и ја цени неговата немирна опседнатост со јазикот, етимологијата и преводот. Делото го гледа како истовремено документ и елегија, соодветен последен исказ обликуван од егзилот и раселувањето.
- Идентитет и припадност
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Kao da nema sutra: An Intriguing Premise, a Lukewarm Execution
Borna Vujčić · февруари 2025 г.
„Како да нема утре" е роман на Борна Вујчиќ за вирус што селективно убива луѓе оценети како неморални, раскажан од божја фигура замислена во феминистички клуч. Критиката ја смета премисата за интригантна, но изведбата за слаба, замерувајќи ѝ на нараторскиот потег како тривијален и самореференцијален, а на јазикот како обичен. Тврди дека книгата ги остава своите централни морални прашања неиспитани и завршува со лесно, неубедливо разрешување.
- Научна фантастика
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Albert: A Poetic Yearning for Freedom
Ivica Prtenjača · јули 2024 г.
Романот „Алберт" на Ивица Пртењача следи универзитетски професор кој, оздравувајќи по несреќа, ја напушта академската кариера во лична потрага по слобода наспроти општествените ограничувања. Критиката ја цени поетската структура, при што целата приказна се одвива во текот на една ноќ во ритам близок до песна, и ги чита почитувачките пријателства на протагонистот со жените како тивка критика на патријархалното мислење. Изнесена е една забелешка: авторот можеби станува повторлив, задржувајќи се на позната територија.
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Oče, ako jesi: A Complicated Subject, a Complicated Form
Julijana Adamović · мај 2024 г.
Романот „Татко, ако постоиш" на Јулијана Адамовиќ ги истражува татковството, генерациската траума и патријархалното насилство преку Нађ Пал, југословенски Унгарец што напушта три семејства. Критиката му ги признава историската длабочина, психолошкиот опфат и духовитата, старинска проза, но ја доведува во прашање фрагментираната форма, која скока меѓу ликови и временски рамнини како флипер и го отежнува следењето на приказната. Судот е помешан: амбициозно дело чија сложена структура можеби не им служи најдобро на неговите тешки теми.
- Современа проза
- Раскази
Достапно на: EN · SR
Knjiga za Maju: Only Love Makes Sense
Marko Tomaš · март 2024 г.
Романот „Книга за Маја" на Марко Томаш намерно ја фрагментира својата нарација, претворајќи ги дисконтинуитетот и „скокањето" во постапка и во метафора за номадската природа на живеаното искуство. Иако Маја никогаш не се појавува како лик, таа е единствената постојаност во книгата, оската околу која се собира значењето. Критиката го чита делото како целосно лирско и книжевно надахнато, стигнувајќи до пораката дека само љубовта им дава смисла на нештата.
- Современа проза
- Поезија
- Постјугословенска книжевност
Достапно на: EN · SR
Do boljeg jučer: Many Possible Readings
Emina Žuna · септември 2023 г.
Роман што користи научнофантастична премиса на патување низ времето за да го истражи повоениот живот во Сараево, каде што ликовите ја обвинуваат војната за своите неуспеси. Критиката го чита повеќе како книга за денешниот товар отколку за самата војна и ја доведува во прашање наивната идеја дека убиството на Милошевиќ можело да го спречи конфликтот. Делото е оценето како недоречено и на спекулативно и на психолошко ниво, но доволно отворено за многу можни толкувања.
- Научна фантастика
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Očenaš: From Recollection to Remembrance
Iva Ušćumlić · мај 2023 г.
Роман што ги дава последните размислувања на една стара жена, обликувајќи го сеќавањето како нелинеарен, случајно измешан фотоалбум, притоа истакнувајќи го женскиот поглед и критикувајќи ги патријархалните семејни структури. Критиката ја пофалува оваа намера како вредна за внимание, но му забележува на изведбата: филозофските пасуси често паѓаат во стереотипна баналност наместо во вистинска увиденост, а повтореното директно обраќање кон читателот делува излишно и заморно.
- Меморија и историја
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Pisma iz Vinogradske: A Novel of Life and Death
Boris Škifić · февруари 2023 г.
Роман сместен во болница што одделението го претвора во своевидна сцена каде што криминалот, љубовта, љубомората и целиот распон на човечки ситуации се вкрстуваат околу постојаното присуство на смртта. Критиката го чита како афирмација на животот наместо како мрачен, користејќи комедија и црн хумор за да ѝ се потсмее на смртноста. Го цени овој пристап, но му забележува на слабата психолошка разработка, потпирајќи се повеќе на имитирање вистински луѓе отколку на вистинско навлегување во човечката свест.
- Современа проза
Достапно на: EN · SR

Glasnik i Razdvajanje: The Instability of Reality

Svijet koji sam izabrala: A Life in the Basement

Tako neka bude: Between History and the Present

Chinook: Both Document and Elegy

Kao da nema sutra: An Intriguing Premise, a Lukewarm Execution

Albert: A Poetic Yearning for Freedom

Oče, ako jesi: A Complicated Subject, a Complicated Form

Knjiga za Maju: Only Love Makes Sense

Do boljeg jučer: Many Possible Readings

Očenaš: From Recollection to Remembrance

Pisma iz Vinogradske: A Novel of Life and Death