Архива
Критики
Читања на книги од регионот и пошироко.
Обиди се со тема — на пр. меморија, егзил, јазик. Пребарувај по идеја, не само по наслов.
Glasnik i Razdvajanje: The Instability of Reality
Dario Šarec ·
Спарените романи на Дарио Шарец користат фантастични елементи — најмногу црните и белите зајаци како архетипски симболи — за да ја разнишаат стварноста и да наведат дека нејзината стабилност отсекогаш била илузија. Критиката го пофалува кусореченичниот, филмичен стил поради читливоста, но замерува повремени холивудски клишеа и премногу експлицитен дијалог. На крајот заклучува дека книгите функционираат како привлечни трилери, но се повлекуваат во безбедните жанровски конвенции наместо да одржат вистинско литературно нарушување.
- Научна фантастика
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Esej o noći: Darkness as a Return to the Self
Marko Pogačar ·
„Esej o noći" на Марко Погачар е дело што им се противи на жанровите — делум патопис, мемоар, критика и поезија — изградено врз идејата дека ноќта, а не денот, е првобитната состојба на вселената. Критиката го чита како навремен отпор кон културата на постојана видливост, пофалувајќи ја густата проза богата со метафори, разведрена со добро поставен хумор. Се покажува како барателно, но наградувачко дело што го цени целосното внимание на читателот.
- Поезија
- Есеј
Достапно на: EN · SR
Svijet koji sam izabrala: A Life in the Basement
Kalina Maleska ·
Наградуваниот роман на Калина Малеска ја следи Леона во нејзиното слегување во сутеренски стан како буквална и метафорична слика на несигурноста на жените под патријархална контрола и секојдневно насилство. Критиката го пофалува прецизниот, несензационалистички социјален реализам како едно од најзрелите дела на авторката. Сепак забележува дека споредните ликови остануваат недоволно разработени и дека книгата остро ги дијагностицира состојбите без да отвори јасен пат кон промена.
- Женско писмо
- Македонска книжевност
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Putovanja slijepih: A Map of the Fascinating, the Forgotten, and the Marginal
Rade Jarak ·
„Putovanja slijepih" на Раде Јарак е составено од осум микроциклуси организирани околу повторливи теми како духови, патувања, војна, уметност и лудило, каде слепилото служи како метафора за свет неспособен да се види себеси. Критиката се восхитува на интелектуалниот дофат и формалната инвентивност на книгата, издвојувајќи пасажи со филмична сугестивност. Сепак го наоѓа резултатот нерамномерен, бидејќи фрагментираната структура понекогаш се лизнува во каталог на асоцијации и формална самодоволност.
- Раскази
Достапно на: EN · SR
Tako neka bude: Between History and the Present
Robert Međurečan ·
Амбициозниот роман на Роберт Меѓуречан ја преместува приказната во Јудеја од првиот век, следејќи го Елеазар, свештеников син претворен во ловец на пророци, за да ги истражи месијанизмот и божествениот авторитет во традицијата на анти-евангелски преиспитувања заедно со Сарамаго и Казанцакис. Критиката ја цени острата, ритмична проза и тематскиот дофат, но ја наоѓа наративноста премногу директна и без естетска дистанца. Крајот, паралела со Јуда, го оценува како преедноставен, оставајќи ја книгата провокативна но не докрај остварена.
- Меморија и историја
- Постјугословенска книжевност
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Chinook: Both Document and Elegy
„Chinook" е постхумно објавениот, недовршен роман на Беким Сејрановиќ, размислување за фрагментираниот и нестабилен идентитет носено од раскажувачот и неговиот алтер его „Жутокоси". Критиката ја чита недовршеноста како предност што му дава на романот извесна поетичност и ја цени неговата немирна опседнатост со јазикот, етимологијата и преводот. Делото го гледа како истовремено документ и елегија, соодветен последен исказ обликуван од егзилот и раселувањето.
- Идентитет и припадност
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Najbolje je već prošlo: The Anguish of a Betrayed Generation
Danilo Stojić ·
„Најдоброто веќе помина" е наградуваната збирка раскази на Данило Стоиќ за тескобата на една изневерена генерација заглавена меѓу наследството на Југославија и капиталистичка денешна Србија. Критиката ја пофалува како формално зрела, убедлива книга што го долови духот на времето, издвојувајќи ја сигурната употреба на современ урбан сленг како вистинска карактеризација, а не украс. Забележува можно ограничување во повторливиот интроспективен, циничен машки глас.
- Раскази
- Општество и политика
Достапно на: EN · SR
Kao da nema sutra: An Intriguing Premise, a Lukewarm Execution
Borna Vujčić ·
„Како да нема утре" е роман на Борна Вујчиќ за вирус што селективно убива луѓе оценети како неморални, раскажан од божја фигура замислена во феминистички клуч. Критиката ја смета премисата за интригантна, но изведбата за слаба, замерувајќи ѝ на нараторскиот потег како тривијален и самореференцијален, а на јазикот како обичен. Тврди дека книгата ги остава своите централни морални прашања неиспитани и завршува со лесно, неубедливо разрешување.
- Научна фантастика
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Cimetna pisma, dijamantna stvorenja: A Love Story in Post-Apocalyptic Times
Faruk Šehić ·
„Циметни писма, дијамантни суштества" е амбициозен, технички доработен роман на Фарук Шехиќ што со фрагментирана, нелинеарна структура ја пренесува распарчената стварност преку сеќавање и асоцијација. Критиката ја цени неговата занаетчиска вештина и персонификацијата на војната како грабливец, но во тоа чита знак дека авторот не може да се ослободи од товарот на минатото. Ѝ замерува на општите места што ја поткопуваат филозофската амбиција и посакува тој да излезе од воените наративи.
- Научна фантастика
- Поезија
- Постјугословенска книжевност
Достапно на: EN · SR
Bejturan i ruža: The Boundaries of Love, Loss, and Identity
Aleksandar Hemon ·
„Бејтуран и ружа" е роман на Александар Хемон што ја става во центар љубовта меѓу Пинто и Осман наместо самиот егзил, одбивајќи да стане уште една носталгична приказна за миграцијата. Критиката го вбројува меѓу најдобрите дела на Хемон, пофалувајќи ја повеќејазичната текстура што остава осум јазици непреведени за да го одрази сефардскиот еврејски идентитет на Пинто и да ја разбие илузијата за еден јазик. Восхитува како книгата ги става малите, маргинални ликови целосно во стегата на големата историја, при што само епилогот го оценува како непотребен.
- Идентитет и припадност
- Меморија и историја
- Постјугословенска книжевност
Достапно на: EN · SR
U haosu radost: Poetic Defiance
Kalija Dimitrova ·
Поетската збирка „Во хаосот радост" на Калија Димитрова е прочитана како жив чин на поетски инает против комерцијализацијата на современиот живот. И покрај радоста што ја навестува насловот, критиката наоѓа стихови проникнати со меланхолија и интроспекција, со природно вткаен феминизам што ги преиспитува традиционалните женски улоги и нееднаквите односи. Се истакнува острата, бистра општествена критика, изнесена преку суптилен, саркастичен хумор наместо преку патос.
- Поезија
Достапно на: EN · SR
Put od crvene cigle: An Anti-Patriarchal Discourse
Marijana Čanak ·
Прозната збирка „Пат од црвена тула" на Маријана Чанак се организира околу менструацијата и нејзините циклични фази, сфатени како симбол на женската виталност, а не на слабост. Критиката ја цени кохерентната, вешта нарација и нејзиното субверзивно спротивставување на патријархалните барања, забележувајќи како женските ликови се појавуваат посилни и подоминантни. Пофалбата е ублажена со забелешката дека постојаното прикажување на жените како жртви, а мажите како насилници, може да делува ограничувачки.
- Женско писмо
- Раскази
Достапно на: EN · SR
Albert: A Poetic Yearning for Freedom
Ivica Prtenjača ·
Романот „Алберт" на Ивица Пртењача следи универзитетски професор кој, оздравувајќи по несреќа, ја напушта академската кариера во лична потрага по слобода наспроти општествените ограничувања. Критиката ја цени поетската структура, при што целата приказна се одвива во текот на една ноќ во ритам близок до песна, и ги чита почитувачките пријателства на протагонистот со жените како тивка критика на патријархалното мислење. Изнесена е една забелешка: авторот можеби станува повторлив, задржувајќи се на позната територија.
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Oče, ako jesi: A Complicated Subject, a Complicated Form
Julijana Adamović ·
Романот „Татко, ако постоиш" на Јулијана Адамовиќ ги истражува татковството, генерациската траума и патријархалното насилство преку Нађ Пал, југословенски Унгарец што напушта три семејства. Критиката му ги признава историската длабочина, психолошкиот опфат и духовитата, старинска проза, но ја доведува во прашање фрагментираната форма, која скока меѓу ликови и временски рамнини како флипер и го отежнува следењето на приказната. Судот е помешан: амбициозно дело чија сложена структура можеби не им служи најдобро на неговите тешки теми.
- Современа проза
- Раскази
Достапно на: EN · SR
Knjiga za Maju: Only Love Makes Sense
Marko Tomaš ·
Романот „Книга за Маја" на Марко Томаш намерно ја фрагментира својата нарација, претворајќи ги дисконтинуитетот и „скокањето" во постапка и во метафора за номадската природа на живеаното искуство. Иако Маја никогаш не се појавува како лик, таа е единствената постојаност во книгата, оската околу која се собира значењето. Критиката го чита делото како целосно лирско и книжевно надахнато, стигнувајќи до пораката дека само љубовта им дава смисла на нештата.
- Современа проза
- Поезија
- Постјугословенска книжевност
Достапно на: EN · SR
Noćni autobus: Beyond the Yugo-Wardrobe
Stefan Alijević ·
Збирка од дваесет и три раскази распоредени во три дела — Детство, Лето и Сон — што се движи од автобиографска фикција кон магичен реализам, допирајќи ја маргинализацијата на малцинствата, прогонот на ЛГБТК+ луѓето и траумите на Македонија од деведесеттите. Критиката ја пофалува тематската амбиција и цврстата концепциска структура, но забележува дека јазикот е премногу едноставен, а стилот недоволно развиен, пропуштајќи можност да се истакне со пофигуративен израз.
- Раскази
- Општество и политика
Достапно на: EN · SR
Do boljeg jučer: Many Possible Readings
Emina Žuna ·
Роман што користи научнофантастична премиса на патување низ времето за да го истражи повоениот живот во Сараево, каде што ликовите ја обвинуваат војната за своите неуспеси. Критиката го чита повеќе како книга за денешниот товар отколку за самата војна и ја доведува во прашање наивната идеја дека убиството на Милошевиќ можело да го спречи конфликтот. Делото е оценето како недоречено и на спекулативно и на психолошко ниво, но доволно отворено за многу можни толкувања.
- Научна фантастика
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Očenaš: From Recollection to Remembrance
Iva Ušćumlić ·
Роман што ги дава последните размислувања на една стара жена, обликувајќи го сеќавањето како нелинеарен, случајно измешан фотоалбум, притоа истакнувајќи го женскиот поглед и критикувајќи ги патријархалните семејни структури. Критиката ја пофалува оваа намера како вредна за внимание, но му забележува на изведбата: филозофските пасуси често паѓаат во стереотипна баналност наместо во вистинска увиденост, а повтореното директно обраќање кон читателот делува излишно и заморно.
- Меморија и историја
- Современа проза
Достапно на: EN · SR
Svijet je gladno mjesto: Between the Conscious and the Unconscious
Jelena Zlatar Gamberožić ·
Збирка од четиринаесет раскази за ликови што однадвор делуваат функционални, а внатрешно се отуѓени, потпирајќи се на фројдовските поими на потиснување, рационализација и негирање, при што соништата постојано се јавуваат како израз на несвесната желба. Критиката ја поздравува како освежувачки отклон од современата автофикција и смета дека нејзиниот психоаналитички пристап е интелектуално исполнувачки. Сепак, забележува дека писмото можело повеќе да им верува на читателите и да им даде на ликовите поголема книжевна длабочина.
- Раскази
Достапно на: EN · SR
Pisma iz Vinogradske: A Novel of Life and Death
Boris Škifić ·
Роман сместен во болница што одделението го претвора во своевидна сцена каде што криминалот, љубовта, љубомората и целиот распон на човечки ситуации се вкрстуваат околу постојаното присуство на смртта. Критиката го чита како афирмација на животот наместо како мрачен, користејќи комедија и црн хумор за да ѝ се потсмее на смртноста. Го цени овој пристап, но му забележува на слабата психолошка разработка, потпирајќи се повеќе на имитирање вистински луѓе отколку на вистинско навлегување во човечката свест.
- Современа проза
Достапно на: EN · SR